piątek, 30 stycznia 2015

Keigo-kacja - 7

Dziś trochę sobie kogoś pochwalimy, a następnym razem postaram się przedstawić jak kulturalnie kogoś opieprzyć :D.
No dobra, ale najpierw pochwalimy znanym pewnie wszystkim すごいですね。 (Sugoi desu ne.) - "To cudowne./ Wymiatasz./ Jesteś niesamowity/niesamowita." itp.
Jeśli rozmawiamy ze znajomymi, to takie wyrażenie jest jak najbardziej na miejscu. Ale jakbyśmy chcieli pochwalić kogoś grzeczniej, tak trochę się podlizać, to możemy to zrobić na jeden ze sposobów opisanych poniżej:

1.及びもつかない。(Oyobi mo tsukanai) ・及びもつきません。(Oyobi mo tsukimasen.) - "Nie mogę się z Tobą równać." (... w twej zajebistości i w ogóle...). Np.
あなたの才能には私など及びもつきません。 (Anata no sainou ni wa watashi nado oyobi mo tsukimasen.) - "Taki np ja nie może się równać z Twoim talentem."

2.勉強になります。(Benkyou ni narimasu.) - "Dotarło do mnie (dosłownie: 'stanie się nauką'). (Dzięki Twej zajebistości w końcu mnie olśniło i już wiem!)". Np.
全然知りませんでした。本当に勉強になります。 (Zenzen shirimasendeshita. Hontou ni benkyou ni narimasu.) - "W ogóle nie wiedziałem. Teraz naprawdę już rozumiem!"


Oczywiście nie mówcie tak do kumpli czy współpracowników, bo uznają was za  buców lub durni. 

czwartek, 29 stycznia 2015

"Słowo na niedzielę" - styczeń 2015

1. さくあり (saku ari) - skrót od 昨年はありがとうございました (sakunen wa arigatou gozaimashita) - "bardzo dziękuję za zeszły rok". Z podobnych skrótów mamy też あけおめ (ake ome --> 明けましておめでとうございます --> akemashite omedetou gozaimasu --> "szczęśliwego nowego roku") oraz ことよろ (koto yoro --> 今年もよろしくお願いします --> kotoshi mo yoroshiku onegaishimasu --> "wszystkiego najlepszego w tym/nowym roku").

2. なつい (natsui) - to skrót, który ma dwa znaczenia:
1. Od 懐かしい (natsukashii) - "nostalgiczny"
2. 夏の暑さ (natsu no atsusa) - "letnie upały/letni gorąc"


3. ケーチュー (keechuu) - skrót od 携帯電話中毒 (keitai denwa chuudoku - "zatrucie telefonem komórkowym"). Nie mówimy tu o zatrucia od lizania starej baterii czy coś, ale o zwykłym uzależnieniu. Profesor Katou Chikara z uniwersytetu Sugiyama Jogakuen (椙山女学園大学) wyróżnił 10 typowych objawów 'zatrucia':1. Jak jesteś sam to sprawdzasz co chwilę komórkę.
2. Sprawdzasz telefon w czasie posiłku.
3. Ledwo się obudzisz, a już patrzysz jak tam telefon.
4. Mimo że siedzisz w domu, to wszędzie ze sobą zabierasz telefon. Tak, wc też się do tego zalicza.
5. Jak poczujesz wibracje to od razu sprawdzasz, czy to nie telefon.
6. Nie chcesz wychodzić na zewnątrz (wiadomo że bez komóreczki to nope).
7. Czujesz irytację jak nie możesz od razu odpisać na maila (w naszym wypadku na sms).
8. Miesięczny rachunek za telefon przekracza 50 000 jenów.
9. Mimo że nie masz jak zapłacić za telefon to i tak nie możesz przestać go używać.
10. W książce adresowej masz zapisane ponad 200 numerów.


4. そそうコール (sosou kooru) - to okrzyk/zachęta, jaką można usłyszeć na imprezie i będzie tym samym co nasze "do dna!"



wtorek, 20 stycznia 2015

kanji - 忘

Wczoraj na zajęciach z pisma, jeden student wczuł się w wojującą feministkę przy okazji omawiania znaku 忘れる (wasureru - "zapomnieć").
Znak składa się z elementów:
亡 - śmierć, zginać, zniknąć
心 - serce, dusza

Dawny zapis wygląda dość sugestywnie, ale jeśli ktoś czytał mój post o 心 (kokoro), to nie powinno go to dziwić:








No to jak wszystko zostało połączone w całość? Feministycznymi hasłami: Śmierć penisom! Zapomnijmy o penisach!

:D

sobota, 17 stycznia 2015

Pierwszakowe zaliczenie z gramy

Nadchodzi pierwsza sesja dla pierwszaków i pewnie jak w poprzednich latach, będzie to dla wielu bolesne doświadczenie. Zwykle każda świeżynka myśli, że matura to ło ho ho, a potem przychodzi pierwsza sesja i okazuje się, że jest coś trudniejszego i bardziej stresującego. 
Ja, na całe szczęście, nie mam nigdy egzaminów w sesji zimowej, a jedynie zaliczenia, które muszę załatwić do końca stycznia. W ostatni czwartek miałam właśnie zaliczenie w grupach, w których uczę gramatyki. Był to test o identycznej długości jak poprzednie kolokwia, ale materiał był obszerniejszy, bo nie z 6 lekcji z podręcznika, jak to bywało wcześniej, ale test zbiorczy z 1-14.
W jednej grupie w tym roku, tydzień w tydzień powtarzała mi się dość przykra sytuacja, a mianowicie, że po napisaniu testu - wstępniaka (test ze słownictwa robiony co tydzień na samym początku zajęć) cześć studentów po prostu wychodziła z zajęć z ćwiczeń. Cóż, na studiach wszyscy są dorośli i nikogo na siłę nie będę zatrzymywać, ale postanowiłam, że na ostatnim teście pójdę na rękę wszystkim tym, którzy zostawali na zajęciach. Test składał się (poza 1 zadaniem z uzupełnianiem partykuł) z rzeczy, które były na zajęciach i to nie chodzi o ćwiczenia podobne, ale zwykłe kopiuj-wklej z kartek, które sobie przynoszę.
Całość składała się z 4 ćwiczeń: uzupełnianie partykuł; tabela z formą て; pytania po japońsku na które należało odpowiedzieć oraz króciutka wypowiedź (4 zdania) na zadany temat. Przedostatnie i ostatnie zadanie składało się właśnie w 100% z tego, co omawialiśmy na ćwiczeniach, więc jeśli ktoś był na zajęciach, to na pewno kojarzył i pytania i temat wypowiedzi.

Zacznę najpierw od ostatniego zadania, w którym należało podać gdzie by się chciało pojechać i co chciałoby się robić. 
Niespodziewanie dużo osób chciało po prostu wrócić do domu (家に帰りたいです。Uchi ni kaeritai desu.), ale to co napisał jeden student bardzo mnie rozbawiło, bowiem po powrocie bardzo chciałby 壁を見たいです。(Kabe o mitai desu.) - "oglądać ściany" XD. Cóż, każdy ma jakieś hobby :).
Ktoś napisał, że czyta porno-komiksy. Ktoś inny stwierdził, że sam jest zboczeńcem. Doceniam szczerość :)

Ok, a teraz co nie poszło w odpowiedziach na pytania.
①Pytanie: 去年の誕生日に何をもらいましたか。 (Kyonen no tanjoubu ni nani o moraimashita ka.) - "Co dostałeś na urodziny w zeszłym roku?"
Odpowiedź 1.
私の父です。 (Watashi no chichi desu.) - "To mój tata."
Ok...nie wiem dlaczego tak, ale ok.
Odpowiedź 2.
日曜日でした。 (Nichiyoubi deshita) - "Była niedziela."
To byłby dobry wstęp do "Była niedziela. Dostałem pisiont groszy". Niestety zabrakło drugiej części. 
Odpowiedź 3.
20の誕生日をもらいました。 (20 no tanjoubi o moraimashita.) - "dostałem 20 urodzin."
Łaaa, to prawie jak zbieranie żyć w Super Mario :D. Trzeba przyznać, jakby pod te nieszczęsne urodziny podstawić coś innego, to by przeszło, bo i partykuła i orzeczenie się zgadza.

②Pytanie: 何で大学へ行きますか。 (Nan de daigaku e ikimasu ka.) - "Jak/czym dojeżdżasz na uczelnię?"
Tu niektórzy zrozumieli 何で (nan de) jako "dlaczego", choć na zajęciach mówiłam, że w ten sposób będziemy to tłumaczyć w mowie potocznej, a forma ~masu jej nie sugeruje. 
Inni olali 'czym' i zaznaczyli na jaką uczelnię uczęszczają, za co mogę parę punktów dać, bo zdanie zbudowane ok, ale brakuje najważniejszego.
Odpowiedź.
私は日本語が好きです。 (Watashi wa nihongo ga suki desu.) - "Lubię japoński."
To świetnie :), niestety nie jest to odpowiedź na pytanie, choć plus za to, że zdanie jest napisane poprawnie gramatycznie. 

③Pytanie: クリスマスイヴはいつですか。 (Kurusumasu ivu wa itsu desu ka.) - "Kiedy jest Wigilia?"
Odpowiedź.
いいです。 (Ii desu.) - "Jest ok."
No ba. Wiadomo, że Wigilia jest ok, bo jest cała rodzina i jest dużo nom :D.

④Pytanie: どこで買い物をしますか。 (Doko de kaimono o shimasu ka.) - "Gdzie robisz zakupy?"
Dość często pojawiała mi się katakańska Biedronka lub Lindl, ale tego się nie spodziewałam -->
Odpowiedź.
日本をします。 (Nihon o shimasu.) - "Robię Japonię."
Git :)

⑤Pytanie: あなたの友達はどんな人ですか。 (Anata no tomodachi wa donna hito desu ka.) - "Jaką osobą jest twój kolega/koleżanka?"
Można było wpisać niemal dowolny przymiotnik (królowało kawaii i shinsestu), ale niektórzy postanowili wymienić kolegów z imienia, a nie ich cechy charakteru :).

⑥Pytanie: 何が欲しくないですか。 (Nani ga hoshikunai desu ka.) - "Czego nie chcesz?"
No sama się prosiłam, sama pytałam, więc od kilku osób dostałam:
くそが欲しくないです。 (Kuso ga hoshikunai desu.) - "Nie chcę gówna."
Tego chyba nikt nie chce.
Jednak, numerem 1 były dzieci (子ども - kodomo) i  łacina (ラテン語 - ratengo).

⑦Pytanie: Tu moja literówka, więc zostawiam oryginalny, błędy zapis.
日本語語が上手ですか。 (Nihon go go ga jouzu desu ka.) - "Jesteś dobry/ wymiatasz w japońskim-pońskim?"
Taa, 'go-go' ^^.
Nie każdy załapał, że to literówka, więc: はい、私は日本語語が上手です。 (Hai, watashi wa nihon go go ga jouzu desu.) - "Tak, jestem dobry w japońskim-pońskim." :D


To chyba najciekawsze wpadki. Oczywiście była cała masa przy zadaniu z partykułami czy formą て (nie, do formy słownikowej nie wystarczy dodać 'te' by było dobrze), ale to już standard i partykuły długo jeszcze będą sprawiać problemy.

A tak przy okazji, zdarza się, że na jednym (może na więcej, ale jeden kojarzę) jestem atakowana za pokazywanie na blogu cudzych błędów, skoro każdy je popełnia. No oczywiście, że każdy je popełnia (kto ma ze mną zajęcia wie, że ja i polski potrafię skaleczyć), ale te posty nie mają na celu szydzenie z kogokolwiek i pokazywanie "patrz, nie umiesz". Zabawne wpadki językowe będą się zdarzać zawsze i nawet w rozmowie z native'ami zdarzy nam się coś przekręcić i native może się uśmiechnąć lub parsknąć śmiechem, ale to nadal nie jest szydzenie, a zwykła reakcja na pewnego rodzaju żart. 
Na potwierdzenie tego:
Ostatnio rozmawiałam z jednym moim studentem na FB i weszliśmy na temat 'jak coś przekręcę to Japonka pewnie będzie się śmiać'. No żadna lektorka nie będzie się śmiać złośliwie z kogokolwiek, a jedynie może się uśmiechnąć, jeśli pojawi się to przejęzyczenie, o którym pisałam powyżej. Dowód tego, totalnie nieświadomy, dostarczyła autokorekta w moim telefonie, która japoński 'nie jest łatwy' zamieniła na 'martwy' XD. Reakcja studenta to właśnie 'XDD' i czy to oznacza, że zaczął ze mnie szydzić? Nie, to zwykła reakcja na przejęzyczenie, bo mówiąc w języku obcym, mamy właśnie taką autokorektę, która czasem nie zadziała jak należy :). 
Zresztą, zdarza mi się na zajęciach usłyszeć "ale ja palnąłem coś głupiego i nie było na blogu" XD. Sorry, czasem nim wrócę do domu to zapomnę co było ;).
Wiem też od niektórych, że pokazywanie tych wpadek pomogło im zapamiętać jak nienależny czegoś mówić i jak wygląda poprawna forma. 



wtorek, 13 stycznia 2015

Yoroshiku onegaishimasu - wiele znaczeń małej formuły grzecznościowej

Tak, wiem. Troszkę zaniedbałam blog w ostatnim czasie, ale akurat teraz na uczelni mamy gorący okres przed sesyjny, czyli czas na ostatnie testy (ostatnie przynajmniej w moim przypadku, bo starałam się je sensownie rozłożyć na cały semestr) i poprawki.

Dlatego też, dziś postanowiłam zamieścić post nieco inny, opisujący, nieco wyjaśniający zagadnienie, które każdy uczący się japońskiego spotkał już na samym początku nauki, oraz które co jakiś czas wyskakuje z kolejnych lekcji z innym objaśnieniem. Chodzi oczywiście o tytułowe よろしくお願いします (yoroshiku onegaishimasu).
Uwaga, post jest długi, więc najlepiej zarezerwować sobie nieco więcej czasu na jego przejrzenie.

Formuła grzecznościowa よろしくお願いしますdefiniuje relacje społeczne, dlatego też ma wiele znaczeń. Można powiedzieć, że  występuje ona na dwóch poziomach jej stosowania:
1. Poziom semantyczno – pragmatyczny, czyli taki, który łączy znaczenie wyrazu (stąd semantyka) z jego społecznym i sytuacyjnym funkcjonowaniem w języku (dlatego pragmatyka). Chodzi tu o takie sytuacje jak: prośby, powitania, podziękowania czy okazanie szacunku.
2. Poziom metapragmatyczny -  czyli opisujący prawdziwe użycie w języku, pokazuje zaangażowanie danych osób w relacje społeczne.
To oznacza, że obaj uczestnicy dialogu, wymiany zdań, w której użyjemy よろしくお願いします, definiują jej znaczenie. 
Jeśli ktoś już na tym etapie się zgubił to spokojnie, poniższe przykłady wszystko wyjaśnią ;).

Ok, nim przejdę dalej w swoich długich i nieco zawiłych rozważaniach, to przydałoby się wspomnieć, z czego tak naprawdę składa się よろしくお願いします.
Mamy tu połączenie 2 wyrazów:
- よろしく (yoroshiku) – który jest przysłówkiem od grzeczniejszej formy przymiotnika いい (ii – „dobry”), czyli przetłumaczymy to jako „dobrze”. 
- お願いします – forma ~masu od czasownika する z dodanym rzeczownikiem 願い (negai - „prośba”) + honoryfikatorem (czyli takim „ugrzeczniaczem”) w postaci prefiksu (o).
Ci, którzy już trochę siedzą w japońskim, to pewnie kojarzą inne słowa z dodanym , jak お金 (okane) – „(szanowne) pieniądze”, お酒 (osake) – „(szanowny) alkohol”, czyお尻 (oshiri) – „(szanowny) tyłek”. Oczywiście tłumacząc na polski nigdy nie dodajemy tego „szanowny”, bo wyglądałoby to idiotycznie. W tym momencie chodziło mi tylko o pokazanie, czym jest honoryfikator.

Wiemy już jak można przetłumaczyć części składowe całej formuły, ale czy to znaczy, że już bez problemu możemy podać tłumaczenie (najlepiej jedno słuszne) całego よろしくお願いします ? No nie bardzo, bo w zależności od kontekstu, będziemy podstawiać zupełne inne objaśnienie, ponieważ jak wspominałam na początku, formuła występuje na dwóch poziomach jej stosowania.
Jeśli ktoś zajrzy do pierwszego, lepszego japońsko-angielskiego słownika online, to może się spotkać z takimi próbami tłumaczeń:
„please remember me”; „please help me”; „please treat me well”; „I look forward to working with you”.
Powyższe pochodzą ze słownika Weblio (link).
Ja skupiłam się bardziej na przedstawieniu konkretnych tłumaczeń zależnych od konkretnego kontekstu.
Poniższe przykłady wypowiedzi pochodzą z dwóch artykułów autorstwa Japonek  (pełna notka w bibliografii).

1. よろしくお願いします jako formułka wyrażająca obustronny szacunek, a nie zaznaczająca hierarchię. Tu będzie to oznaczać „dziękuję”.
Rozmowa w firmie między podwładnym i przełożonym.
Podwładny – 社長のご案内よろしくお願いします。 (Shachou no goannai yoroshiku onegaishimasu). – „Szefie, dziękuję za przewodniczenie naszej firmie.”
新聞社には私が連絡とりますから。 (Shinbunsha ni wa watashi ga renraku torimasu kara.) – „Więc skontaktuję się z gazetą.”
Przełożony – はい、じゃあ、まあ、そういうことでよろしくお願いします。 (Hai, jaa, maa, sou iu koto de yoroshiku onegaishimasu.) – „Tak, no więc, ja też dziękuję.

2. よろしくお願いします jako formułka powitalna, która przekazuje, że chcemy z kimś być w przyjacielskich i dobrych stosunkach. W podanych sytuacjach jest to tak utarta formułka, że właściwie trudno sobie wyobrazić by jej zabrakło.
·       Kiedy spotykamy kogoś po raz pierwszy, to zwykle naszą wypowiedź kończymy よろしくお願いします. Każdy kto miał styczność z jakimkolwiek podręcznikiem do japońskiego wie, że w takich sytuacjach tę formułę standardowo tłumaczy się jako „Miło mi (pana/panią/cię) poznać.”
·   Na kartkach noworocznych przeważnie widnieje napis 今年もよろしくお願いします (kotoshi mo yoroshiku onegaishimasu), czyli dosłownie „w tym roku też yoroshiku onegaishimasu”, a nie jest to niczym innym jak życzeniem wszystkiego dobrego – „wszystkiego najlepszego w tym/nowym roku"/”proszę byś w tym roku też był dla mnie dobry”/”liczę że w tym roku też między nami będzie dobrze” itp.

3. よろしく jako pozdrowienie.
·  Kiedy chcemy kogoś pozdrowić, to 友達・お母さん・ktośによろしく (tomodachi/haha/ktoś ni yoroshiku) będzie oznaczać „pozdrów kolegę/mamę/kogoś”. Jest to jednocześnie życzenie tej osobie wszystkiego dobrego.
·     Na samym końcu maila, gdy napiszemy よろしくお願いします+ nasze imię i nazwisko, to możemy to przetłumaczyć jak „z poważaniem/ z wyrazami szacunku…”

4. よろしくお願いします jako prośba.
·    Kiedy powierzamy komuś nasze dziecko, np. w przedszkolu, to wtedy よろしくお願いします można przetłumaczyć jako „proszę, zaopiekuj się moim dzieckiem.”
·       Po negocjacjach lub spotkaniu biznesowym, gdy ktoś powie よろしく, to oznacza to: „do widzenia i liczę na ciebie/polegam na tobie”.
·    W reklamach よろしくお願いします będzie oznaczało: „proszę, weź pod uwagę nasz produkt (przy następnych zakupach)”.
Również na opakowaniu czy reklamie produktu, można się spotkać z całym zdaniem: 今後ともご哀願のほどよろしくお願い致します。 (Kondo to mo goaigan no hodo yoroshiku onegaishimasu.) – „Uprzejmie proszę o twoje dalsze wsparcie (dla nas/naszej firmy/produktu)”.
·         Na końcu listu/maila do przełożonego/ wykładowcy często zamieszcza się poniższe zdanie:
今後ともご指導ご鞭撻のほど宜しくお願い申し上げます。 (Kondo to mo goshidou/gobentatsu no hodo yoroshiku onegai moushiagemasu.) – „Uprzejmie proszę o pańskie dalsze rady/wsparcie/zaangażowanie.”

Te powyższe formułki pokazują właśnie metapragmatyczny poziom zawarty w よろしくお願いします, czyli właśnie wspólne, społeczne zaangażowanie się, Dlatego też i te formuły są właściwie nie do usunięcia, nie można się bez nich obejść w przedstawionych kontekstach. Gdyby w przykładzie z produktem czy listem zamienić よろしくお願いします na ください (kudasai – „proszę”) to nagle zniknie nam metapragmatyczne znaczenie tych wyrażeń. Po prostu yoroshiku onegaishimasu nie jest zwykłą prośbą, ale niesie ze sobą coś więcej.
よろしくお願いします jest jednym z tych wyrażeń, którego użycie może pokazać, czy ktoś naprawdę umie "czytać powietrze” 空気を読む (kuuki o yomu), czyli że rozumuje jak Japończycy, potrafi wczuć się w sytuację, czy tylko zna gramatykę bez jakiegokolwiek połączenia języka z kulturą.

Ten post nie zawiera wszystkich możliwych sytuacji, w jakich można się spotkać z よろしくお願いします, ale mam nadzieję, że choć trochę pokazałam bogactwo znaczeniowe tej malutkiej formułki grzecznościowej.
Również mam nadzieję, że po dobrnięciu do końca, nikt nie uznał tego czasu za zmarnowany ^^’.

Bibliografia
Takekuro, M. (2005).Yoroshiku onegaishimasu. Routine practice of the routine formula in Japanese. W tomie pod redakcją Lakoff, R. i Ide, S. Broadening the Horizon of Linguistic Politness. S.87-99.

Suzuki, M. (2000). Please yoroshiku this paper! = I hope you will look kindly on this paper! online

niedziela, 11 stycznia 2015

"Jak nauczyć się języka obcego" - poradnik od Sprachcaffe

Co prawda, już pod koniec grudnia informowałam na Facebooku o pojawieniu się poradnika w sieci, ale w sumie post z FB mógł komuś umknąć, a na blogu zawsze łatwiej go odnaleźć ;).

O pomoc w tworzeniu poradnika zostałam poproszona jakoś na początku zeszłych wakacji. Jako że nigdy nie uczestniczyłam w podobnym projekcie, a byłam ciekawa co z tego wyjdzie, to chętnie wysłałam swoje porady do redakcji strony Sprachcaffe.

W tworzeniu poradnika wzięło udział w sumie 45 blogerów piszących o różnych językach, głównie tych najbardziej popularnych, ale na japoński też znalazło się ciut miejsca ;).

Nie ma co się dłużej rozpisywać jak to wygląda, to trzeba po prostu zobaczyć.

Link do poradnika (jest całkowicie za darmo): klik

Link do blogów autorów poradnika i stron partnerskich: klik

Moje porady są na stronach 74-76.