15. どっち？

Tym razem nieco inne docchi, ponieważ zamiast zdania z wyrazami/znakami, z pośród których trzeba wybrać odpowiednie, jest fraza, do której trzeba dopasować jej poprawne znaczenie.

問題：
浮足立(うきあしだ)つ

どっち？
A: 不安ふあんや恐おそれを感かんじて落おち着つかなくなる。
B: 嬉(うれ)しくて落(お)ち着(つ)かなくなる。


Odpowiedź

Keigo-kacja - 9

No i znowu chwalimy, ale nadal pozostajemy w temacie dziecięcym, więc nadal będą to słowa używane wyłącznie w mowie potocznej, a wiec niestandardowe keigo.

Pewnie każdy z Was ma, lub za chwile będzie miał znajomego, który na FB zachwyca się swoją latoroślą, wysyłając pierdyliard zdjęć, jak mały je (nie koniecznie z użyciem ust), śpi lub defekuje w pieluchę. Dla rodziców ich dzieciak jest oczywiście naj~ pod każdym względem, ale czasem i my uznamy, że jednak mały jest uroczy. W takim wypadku nieraz może nam się wyrwać わぁぁ～ (waaa), czyli "łaaaa". Dla mnie radość jest prostym uczuciem, więc wyrażam ją w prosty sposób, ale jakbyśmy chcieli po japońsku powiedzieć coś więcej (co właściwie powinno nastąpić, bo samo "łaaa" to słabo), to można:

①
ちっちゃ～い (chicchaai) - "malutki"
Np. うわ～、本当にちっちゃ～い！手がちっちゃ～い！(Uwaa, hontou ni chicchaai! Te ga chicchaai!) - "Łaa, naprawdę malutki! Ma malutkie rączki!
②
お肌プルプル～！ (Ohada purupuru!) - "Ma taką mięciutką skórkę!
赤ちゃんの毛がフワフワ！ (Akachan no ke ga fuwafuwa!) - "Włoski maluszka takie puszyste!"

Keigo-kacja - 8

Tak jak obiecałam, dziś sobie kogoś poopieprzamy, ale nie jest to opieprz totalny, taki jaki można dostać od szefa. Będzie to raczej delikatna nagana w relacji mama-dziecko, coś typu: "no co się stało?"/"co zrobiłeś?", w sytuacjach, gdy np. dzieciak się przewróci, wywali na siebie pół obiadu, albo rozbije naszą ulubioną filiżankę.
Wiadomo, że do dziecka (a zwłaszcza naszego) zawsze mówimy w mowie potocznej, więc i tu wszystkie przykłady będą zapisane z użyciem form prostych. Takie pierwsze delikatne skarcenie może brzmieć:
① 
Godzillちゃんならできるのに。(Godzill chan nara dekiru no ni.) - "Godzillku no umiesz lepiej./Stać cię na więcej." (niż uwalenie się pomidorówką)
②
なぜこうなったの？(Naze kou natta no?) - "No dlaczego to się stało?" (np. jak dziecko zrobi "bęc")
②a
どうしてこうなっちゃったのかな？ (Doushitte kou nacchatta no kana?) - "No ciekawe czemu tak się stało?"
③
どうすればできると思う？ (Dou sureba dekiru to omou?) - "Jak myślisz, co można by zrobić?"
③a
どうすればできるようになると思う？ (Dou sureba dekiru you ni naru to omou?) - j.w.

Keigo-kacja - 7

Dziś trochę sobie kogoś pochwalimy, a następnym razem postaram się przedstawić jak kulturalnie kogoś opieprzyć :D.
No dobra, ale najpierw pochwalimy znanym pewnie wszystkim すごいですね。 (Sugoi desu ne.) - "To cudowne./ Wymiatasz./ Jesteś niesamowity/niesamowita." itp.
Jeśli rozmawiamy ze znajomymi, to takie wyrażenie jest jak najbardziej na miejscu. Ale jakbyśmy chcieli pochwalić kogoś grzeczniej, tak trochę się podlizać, to możemy to zrobić na jeden ze sposobów opisanych poniżej:

1.及びもつかない。(Oyobi mo tsukanai) ・及びもつきません。(Oyobi mo tsukimasen.) - "Nie mogę się z Tobą równać." (... w twej zajebistości i w ogóle...). Np.
あなたの才能には私など及びもつきません。 (Anata no sainou ni wa watashi nado oyobi mo tsukimasen.) - "Taki np ja nie może się równać z Twoim talentem."

2.勉強になります。(Benkyou ni narimasu.) - "Dotarło do mnie (dosłownie: 'stanie się nauką'). (Dzięki Twej zajebistości w końcu mnie olśniło i już wiem!)". Np.
全然知りませんでした。本当に勉強になります。 (Zenzen shirimasendeshita. Hontou ni benkyou ni narimasu.) - "W ogóle nie wiedziałem. Teraz naprawdę już rozumiem!"

Oczywiście nie mówcie tak do kumpli czy współpracowników, bo uznają was za  buców lub durni. 

"Słowo na niedzielę" - styczeń 2015

1. さくあり (saku ari) - skrót od 昨年はありがとうございました (sakunen wa arigatou gozaimashita) - "bardzo dziękuję za zeszły rok". Z podobnych skrótów mamy też あけおめ (ake ome --> 明けましておめでとうございます --> akemashite omedetou gozaimasu --> "szczęśliwego nowego roku") oraz ことよろ (koto yoro --> 今年もよろしくお願いします --> kotoshi mo yoroshiku onegaishimasu --> "wszystkiego najlepszego w tym/nowym roku").

2. なつい (natsui) - to skrót, który ma dwa znaczenia:

1. Od 懐かしい (natsukashii) - "nostalgiczny"
2. 夏の暑さ (natsu no atsusa) - "letnie upały/letni gorąc"

3. ケーチュー (keechuu) - skrót od 携帯電話中毒 (keitai denwa chuudoku - "zatrucie telefonem komórkowym"). Nie mówimy tu o zatrucia od lizania starej baterii czy coś, ale o zwykłym uzależnieniu. Profesor Katou Chikara z uniwersytetu Sugiyama Jogakuen (椙山女学園大学) wyróżnił 10 typowych objawów 'zatrucia':1. Jak jesteś sam to sprawdzasz co chwilę komórkę.
2. Sprawdzasz telefon w czasie posiłku.
3. Ledwo się obudzisz, a już patrzysz jak tam telefon.
4. Mimo że siedzisz w domu, to wszędzie ze sobą zabierasz telefon. Tak, wc też się do tego zalicza.
5. Jak poczujesz wibracje to od razu sprawdzasz, czy to nie telefon.
6. Nie chcesz wychodzić na zewnątrz (wiadomo że bez komóreczki to nope).
7. Czujesz irytację jak nie możesz od razu odpisać na maila (w naszym wypadku na sms).
8. Miesięczny rachunek za telefon przekracza 50 000 jenów.
9. Mimo że nie masz jak zapłacić za telefon to i tak nie możesz przestać go używać.
10. W książce adresowej masz zapisane ponad 200 numerów.

4. そそうコール (sosou kooru) - to okrzyk/zachęta, jaką można usłyszeć na imprezie i będzie tym samym co nasze "do dna!"

Yoroshiku onegaishimasu - wiele znaczeń małej formuły grzecznościowej

Tak, wiem. Troszkę zaniedbałam blog w ostatnim czasie, ale akurat teraz na uczelni mamy gorący okres przed sesyjny, czyli czas na ostatnie testy (ostatnie przynajmniej w moim przypadku, bo starałam się je sensownie rozłożyć na cały semestr) i poprawki.

Dlatego też, dziś postanowiłam zamieścić post nieco inny, opisujący, nieco wyjaśniający zagadnienie, które każdy uczący się japońskiego spotkał już na samym początku nauki, oraz które co jakiś czas wyskakuje z kolejnych lekcji z innym objaśnieniem. Chodzi oczywiście o tytułowe よろしくお願いします (yoroshiku onegaishimasu).

Uwaga, post jest długi, więc najlepiej zarezerwować sobie nieco więcej czasu na jego przejrzenie.

Formuła grzecznościowa よろしくお願いしますdefiniuje relacje społeczne, dlatego też ma wiele znaczeń. Można powiedzieć, że  występuje ona na dwóch poziomach jej stosowania:

1. Poziom semantyczno – pragmatyczny, czyli taki, który łączy znaczenie wyrazu (stąd semantyka) z jego społecznym i sytuacyjnym funkcjonowaniem w języku (dlatego pragmatyka). Chodzi tu o takie sytuacje jak: prośby, powitania, podziękowania czy okazanie szacunku.

2. Poziom metapragmatyczny -  czyli opisujący prawdziwe użycie w języku, pokazuje zaangażowanie danych osób w relacje społeczne.

To oznacza, że obaj uczestnicy dialogu, wymiany zdań, w której użyjemy よろしくお願いします, definiują jej znaczenie. 

Jeśli ktoś już na tym etapie się zgubił to spokojnie, poniższe przykłady wszystko wyjaśnią ;).

Ok, nim przejdę dalej w swoich długich i nieco zawiłych rozważaniach, to przydałoby się wspomnieć, z czego tak naprawdę składa się よろしくお願いします.

Mamy tu połączenie 2 wyrazów:

- よろしく (yoroshiku) – który jest przysłówkiem od grzeczniejszej formy przymiotnika いい (ii – „dobry”), czyli przetłumaczymy to jako „dobrze”. 

- お願いします – forma ~masu od czasownika する z dodanym rzeczownikiem 願い (negai - „prośba”) + honoryfikatorem (czyli takim „ugrzeczniaczem”) w postaci prefiksu お (o).

Ci, którzy już trochę siedzą w japońskim, to pewnie kojarzą inne słowa z dodanym お, jak お金 (okane) – „(szanowne) pieniądze”, お酒 (osake) – „(szanowny) alkohol”, czyお尻 (oshiri) – „(szanowny) tyłek”. Oczywiście tłumacząc na polski nigdy nie dodajemy tego „szanowny”, bo wyglądałoby to idiotycznie. W tym momencie chodziło mi tylko o pokazanie, czym jest honoryfikator.

Wiemy już jak można przetłumaczyć części składowe całej formuły, ale czy to znaczy, że już bez problemu możemy podać tłumaczenie (najlepiej jedno słuszne) całego よろしくお願いします ? No nie bardzo, bo w zależności od kontekstu, będziemy podstawiać zupełne inne objaśnienie, ponieważ jak wspominałam na początku, formuła występuje na dwóch poziomach jej stosowania.

Jeśli ktoś zajrzy do pierwszego, lepszego japońsko-angielskiego słownika online, to może się spotkać z takimi próbami tłumaczeń:

„please remember me”; „please help me”; „please treat me well”; „I look forward to working with you”.

Powyższe pochodzą ze słownika Weblio (link).

Ja skupiłam się bardziej na przedstawieniu konkretnych tłumaczeń zależnych od konkretnego kontekstu.

Poniższe przykłady wypowiedzi pochodzą z dwóch artykułów autorstwa Japonek  (pełna notka w bibliografii).

1. よろしくお願いします jako formułka wyrażająca obustronny szacunek, a nie zaznaczająca hierarchię. Tu będzie to oznaczać „dziękuję”.

Rozmowa w firmie między podwładnym i przełożonym.

Podwładny – 社長のご案内よろしくお願いします。 (Shachou no goannai yoroshiku onegaishimasu). – „Szefie, dziękuję za przewodniczenie naszej firmie.”

新聞社には私が連絡とりますから。 (Shinbunsha ni wa watashi ga renraku torimasu kara.) – „Więc skontaktuję się z gazetą.”

Przełożony – はい、じゃあ、まあ、そういうことでよろしくお願いします。 (Hai, jaa, maa, sou iu koto de yoroshiku onegaishimasu.) – „Tak, no więc, ja też dziękuję.

2. よろしくお願いします jako formułka powitalna, która przekazuje, że chcemy z kimś być w przyjacielskich i dobrych stosunkach. W podanych sytuacjach jest to tak utarta formułka, że właściwie trudno sobie wyobrazić by jej zabrakło.

·       Kiedy spotykamy kogoś po raz pierwszy, to zwykle naszą wypowiedź kończymy よろしくお願いします. Każdy kto miał styczność z jakimkolwiek podręcznikiem do japońskiego wie, że w takich sytuacjach tę formułę standardowo tłumaczy się jako „Miło mi (pana/panią/cię) poznać.”

·   Na kartkach noworocznych przeważnie widnieje napis 今年もよろしくお願いします (kotoshi mo yoroshiku onegaishimasu), czyli dosłownie „w tym roku też yoroshiku onegaishimasu”, a nie jest to niczym innym jak życzeniem wszystkiego dobrego – „wszystkiego najlepszego w tym/nowym roku"/”proszę byś w tym roku też był dla mnie dobry”/”liczę że w tym roku też między nami będzie dobrze” itp.

3. よろしく jako pozdrowienie.

·  Kiedy chcemy kogoś pozdrowić, to 友達・お母さん・ktośによろしく (tomodachi/haha/ktoś ni yoroshiku) będzie oznaczać „pozdrów kolegę/mamę/kogoś”. Jest to jednocześnie życzenie tej osobie wszystkiego dobrego.

·     Na samym końcu maila, gdy napiszemy よろしくお願いします+ nasze imię i nazwisko, to możemy to przetłumaczyć jak „z poważaniem/ z wyrazami szacunku…”

4. よろしくお願いします jako prośba.

·    Kiedy powierzamy komuś nasze dziecko, np. w przedszkolu, to wtedy よろしくお願いします można przetłumaczyć jako „proszę, zaopiekuj się moim dzieckiem.”

·       Po negocjacjach lub spotkaniu biznesowym, gdy ktoś powie よろしく, to oznacza to: „do widzenia i liczę na ciebie/polegam na tobie”.

·    W reklamach よろしくお願いします będzie oznaczało: „proszę, weź pod uwagę nasz produkt (przy następnych zakupach)”.

Również na opakowaniu czy reklamie produktu, można się spotkać z całym zdaniem: 今後ともご哀願のほどよろしくお願い致します。 (Kondo to mo goaigan no hodo yoroshiku onegaishimasu.) – „Uprzejmie proszę o twoje dalsze wsparcie (dla nas/naszej firmy/produktu)”.

·         Na końcu listu/maila do przełożonego/ wykładowcy często zamieszcza się poniższe zdanie:

今後ともご指導ご鞭撻のほど宜しくお願い申し上げます。 (Kondo to mo goshidou/gobentatsu no hodo yoroshiku onegai moushiagemasu.) – „Uprzejmie proszę o pańskie dalsze rady/wsparcie/zaangażowanie.”

Te powyższe formułki pokazują właśnie metapragmatyczny poziom zawarty w よろしくお願いします, czyli właśnie wspólne, społeczne zaangażowanie się, Dlatego też i te formuły są właściwie nie do usunięcia, nie można się bez nich obejść w przedstawionych kontekstach. Gdyby w przykładzie z produktem czy listem zamienić よろしくお願いします na ください (kudasai – „proszę”) to nagle zniknie nam metapragmatyczne znaczenie tych wyrażeń. Po prostu yoroshiku onegaishimasu nie jest zwykłą prośbą, ale niesie ze sobą coś więcej.

よろしくお願いします jest jednym z tych wyrażeń, którego użycie może pokazać, czy ktoś naprawdę umie "czytać powietrze” 空気を読む (kuuki o yomu), czyli że rozumuje jak Japończycy, potrafi wczuć się w sytuację, czy tylko zna gramatykę bez jakiegokolwiek połączenia języka z kulturą.

Ten post nie zawiera wszystkich możliwych sytuacji, w jakich można się spotkać z よろしくお願いします, ale mam nadzieję, że choć trochę pokazałam bogactwo znaczeniowe tej malutkiej formułki grzecznościowej.

Również mam nadzieję, że po dobrnięciu do końca, nikt nie uznał tego czasu za zmarnowany ^^’.

Bibliografia

Takekuro, M. (2005).Yoroshiku onegaishimasu. Routine practice of the routine formula in Japanese. W tomie pod redakcją Lakoff, R. i Ide, S. Broadening the Horizon of Linguistic Politness. S.87-99.

Suzuki, M. (2000). Please yoroshiku this paper! = I hope you will look kindly on this paper! online

Słownik Weblio

"Jak nauczyć się języka obcego" - poradnik od Sprachcaffe

Co prawda, już pod koniec grudnia informowałam na Facebooku o pojawieniu się poradnika w sieci, ale w sumie post z FB mógł komuś umknąć, a na blogu zawsze łatwiej go odnaleźć ;).

O pomoc w tworzeniu poradnika zostałam poproszona jakoś na początku zeszłych wakacji. Jako że nigdy nie uczestniczyłam w podobnym projekcie, a byłam ciekawa co z tego wyjdzie, to chętnie wysłałam swoje porady do redakcji strony Sprachcaffe.

W tworzeniu poradnika wzięło udział w sumie 45 blogerów piszących o różnych językach, głównie tych najbardziej popularnych, ale na japoński też znalazło się ciut miejsca ;).

Nie ma co się dłużej rozpisywać jak to wygląda, to trzeba po prostu zobaczyć.

Link do poradnika (jest całkowicie za darmo): klik

Link do blogów autorów poradnika i stron partnerskich: klik

Moje porady są na stronach 74-76.